Ταϊβάν-Κίνα: Στα άκρα μετά την επίσκεψη της Πελόζι στην Ταϊβάν

Τεταμένη είναι η ατμόσφαιρα μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ, έπειτα από την επίσκεψη της προέδρου της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ στην Ταϊβάν, στο πλαίσιο της περιοδείας της στην Ασία. Η Πελόζι, αρχικά, επισκέφθηκε την Σιγκαπούρη, ενώ στη συνέχεια είχε στο πρόγραμμά της την Μαλαισία, τη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία. Η επίσκεψη, όμως, που συγκέντρωσε το μεγαλύτερο ενδιαφέρον ήταν αυτή στην Ταϊβάν, καθώς πρόκειται για την πρώτη επίσκεψη υψηλόβαθμης Αμερικανίδας αξιωματούχου στην Ταϊβάν έπειτα από 25 χρόνια.

Οι πληροφορίες που είχαν διαρρεύσει σχετικά με την επίσκεψη της Πελόζι στο νησί της Ταϊβάν είχαν προκαλέσει την αντίδραση του Πεκίνου, το οποίο, ήδη πριν λάβει χώρα η επίσκεψη, είχε απειλήσει ότι η Κίνα «δεν θα καθίσει με σταυρωμένα τα χέρια» απέναντι σε μια τέτοια πρόκληση. Σημειώνεται, επίσης, ότι την προηγούμενη εβδομάδα ο Τζο Μπάιντεν και ο πρόεδρος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ είχαν τηλεφωνική επικοινωνία σε υψηλούς τόνους, λόγω της διαφωνίας τους σχετικά με την Ταϊβάν. Στο σημείο αυτό, για να καταστεί κατανοητή η μεγάλης κλίμακας αυτή ένταση, κρίνεται σκόπιμο να γίνει αναφορά στις σχέσεις μεταξύ Κίνας και Ταϊβάν αλλά και του ρόλου των ΗΠΑ στην υπάρχουσα κατάσταση.  

Τριβή ανάμεσα στα δύο μέρη εντοπίζεται από τις πρώτες δεκαετιες του 20ου αιώνα, ενώ η οριστική σύγκρουση επήλθε το 1949, όταν έλαβε χώρα ο de facto χωρισμός τους. Την 1η Οκτωβρίου 1949, εν μέσω εμφυλίου πολέμου, ο Μάο Τσετούνγκ ιδρύει την Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας στο Πεκίνο και οι εθνικιστικές δυνάμεις της Kuomintang, υπό τον Τσανγκ Κάι-σεκ, καταφεύγουν στην Ταϊβάν (πρώην Φορμόζα), σχηματίζουν αυτόνομη κυβέρνηση  και απαγορεύουν κάθε σχέση ανάμεσα στο νησί (επισήμως Δημοκρατία της Κίνας) με την κομμουνιστική Κίνα. Το 1950, όταν οι ΗΠΑ βρίσκονται σε πόλεμο με την Κίνα στα εδάφη της Κορέας, η Ταϊβάν γίνεται σύμμαχος της Ουάσινγκτον.

Κατά την διάρκεια του 20ου αιώνα, οι δύο χώρες βρέθηκαν αντιμέτωπες με πολλές εντάσεις και αποτυχημένες προσπάθειες διαπραγματεύσεων. Σήμερα, η Κίνα θεωρεί αποσχισθείσα επαρχία της την αυτοδιοικούμενη Ταϊβάν, έδαφος το οποίο λέει ότι θα καταλάβει διά της βίας, αν αυτό κριθεί απαραίτητο. Για τον λόγο αυτό, η Ταϊβάν ως ανεξάρτητο κράτος με το όνομα «Δημοκρατία της Κίνας» αναγνωρίζεται μόνο από 14 κράτη, ενώ δεν αναγνωρίζεται από τις περισσότερες χώρες και τους διεθνείς οργανισμούς. Ωστόσο, η Ταϊβάν διατηρεί στενές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, την Ιαπωνία αλλά και με πολλές Ευρωπαϊκές χώρες, ενώ η Ουάσιγκτον είναι ο πιο σημαντικός σύμμαχος και προμηθευτής στρατιωτικού υλικού στην Ταϊβάν. Οι ΗΠΑ, λοιπόν, στηρίζουν τη δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση της Ταϊβάν και αντιτίθενται σε όποια βίαιη αλλαγή του καθεστώτος του νησιού, παρότι σε διπλωματικό επίπεδο αναγνωρίζουν το Πεκίνο επί της Ταϊπέι.

Ετσι, με αφορμή την επίσκεψη της Νάνσι Πελόζι στην Ταϊβάν, έπειτα από μεγάλο χρονικό διάστημα ήπιας πολιτικής ισχύος από την πλευρά του Πεκίνου προς την Ταϊπέι, ο Σι Τζινπίνγκ υιοθετεί μια πιο επιθετική προσέγγιση, με το Πεκίνο να ανεβάζει την επιθετική ρητορική του, απειλώντας ανοιχτά με στρατιωτική επιχείρηση. Η κινεζική ηγεσία δεν έχει κρύψει, άλλωστε, ότι στοχεύει στην επανένωση με την Ταϊβάν, ακόμη και με όρους εξαναγκασμού. Αυτό συνδέεται άμεσα και με το γεγονός ότι το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας είναι αποτελεί ένα εθνικιστικό κόμμα που λειτουργεί με αυταρχικούς όρους. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Μπάιντεν, σε δύο δημόσιες παρεμβάσεις του, δήλωσε πως οι ΗΠΑ θα είναι στο πλευρό της Ταϊβάν αν αυτή δεχθεί κινεζική επίθεση.

Ως απάντηση, η Κίνα ξεκίνησε σήμερα, Πέμπτη, τις μεγαλύτερες στρατιωτικές ασκήσεις που έχει πραγματοποιήσει ποτέ κοντά στην Ταϊβάν, ως μια κίνηση επίδειξης δύναμης σε ζωτικής σημασίας διεθνείς ναυτιλιακές λωρίδες. Αντιλαμβάνεται, λοιπόν, κανείς ότι οι σχέσεις τους βρίσκονται επί ξηρού ακμής και το σενάριο πολεμικής συμπλοκής δεν φαντάζει τόσο μακρινό. Ταυτόχρονα, μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης στην Κίνα πιστεύει ότι  ο  Σι Τζινπίνγκ θέλει να δει την Κίνα να αποκτά τον έλεγχο της Ταϊβάν κατά την διάρκεια της θητείας του, ώστε να καταστεί ο ηγέτης που ενοποίησε και πάλι την πάλαι ποτέ κραταιή αυτοκρατορία. Άλλωστε, ο εθνικισμός είναι ένα διαχρονικό και ισχυρό εργαλείο, το οποίο έφερε στην επιφάνεια η επίσκεψη  της Πελόζι.

Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με πολλές πηγές,  θεωρείται ότι οι ΗΠΑ έχουν ως στόχο να επηρρεάζουν τα τεκταινόμενα και να δημιουργούν συνθήκες γεωπολιτικών κρίσεων, με σκοπό τη φθορά των αντιπάλων τους (βλ. Κίνα). Το Πεκίνο, παράλληλα, αντιδρά άμεσα και με τις κινήσεις του δείχνει ότι η επίσκεψη αυτή θα έχει «κόστος» και για την ηγεσία της Ταϊβάν και για τις ΗΠΑ.

Γράφει η Δήμητρα Ευθυμιάδου, μεταπτυχιακή φοιτήτρια Πολιτικής Επικοινωνίας του τμήματος Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ του ΑΠΘ και πτυχιούχος του τμήματος Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s