Η κάλπη των Ευρωεκλογών έκλεισε επίσημα την Κυριακή 26 Μαΐου 2019 και η καταμέτρηση των ψήφων έφερε ανατροπές στο Ευρωπαϊκό σκηνικό. H συμμετοχή στην εκλογική διαδικασία αγγίζει το 51% κατά μέσο όρο στα κράτη-μέλη της Ε.Ε. To υψηλότερο ποσοστό συμμετοχής σημειώθηκε στο Βέλγιο, με 89% και το χαμηλότερο στην Σλοβενία με 28,29%. Στην Ελλάδα η συμμετοχή κινείται γύρω στο 57-58% καταλαμβάνοντας μια από τις υψηλότερες θέσεις συμμετοχής στις ευρωεκλογές στην Ευρώπη.
Οι κάλπες λοιπόν ανέδειξαν νικητές τις φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις, παρά τις απώλειες στα δύο μεγάλα κόμματα, ΕΛΚ και Σοσιαλδημοκράτες. Σύμφωνα με τις πηγές το Ευρωπαϊκό λαϊκό κόμμα του Μάνφρεντ Βέμπερ υπέστη μικρή απώλεια εδρών, αλλά παραμένει η πρώτη δύναμη στο Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο, κατοχυρώνοντας 178 έδρες με ποσοστό 23,7% (αντί 29% το 2014). Δεύτεροι παραμένουν οι Σοσιαλδημοκράτες (S&D), του Φρανς Τίμερμανς, στους οποίους δεν έλλειψαν απώλειες, αφού το ποσοστό ανήλθε στο 20,4% με 153 έδρες, έναντι 24,8% που είχε στην απερχόμενη ευρωβουλή. Πρώτη φορά λοιπόν τα δύο μεγαλύτερα πολιτικά κόμματα του ευρωπαϊκού κοινοβουλίου δεν έχουν την πλειοψηφία των εδρών.
Κερδισμένοι από τις φετινές ευρωεκλογές βγήκαν οι Φιλελεύθεροι (ALDE) και οι Πράσινοι, δύο κόμματα που κατέγραψαν άνοδο στα ποσοστά τους. Το Κόμμα των Φιλελευθέρων, στο οποίο εντάσσεται η «Δημοκρατία Μπροστά» του Γάλλου Προέδρου Εμμανουέλ Μακρόν, αναδεικνύεται στον τρίτο μεγαλύτερο συνασπισμό της Ευρωβουλής με 105 έδρες. Οι Πράσινοι άφησαν έκπληκτη την Ευρώπη όταν η κάλπη τους ανέδειξε τέταρτη δύναμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με ποσοστό 9,2% και 69 έδρες.
Ακολουθούν οι Ευρωπαίοι Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές (ECR) κατέγραψαν σημαντική πτώση και κατάφεραν να κερδίσουν 63 έδρες με ποσοστό 9,2% από το 10% που βρίσκονταν. Στην 6η θέση με μια έδρα μόνο διαφορά από τους προηγούμενους, δηλαδή με 58 έδρες, βρέθηκε η Ευρώπη των Εθνών και της Ελευθερίας (ENF), το ακροδεξιό κόμμα της Ευρώπης, στο οποίο συμπεριλαμβάνονται το κόμμα της Μαρίν Λεπέν στη Γαλλία και η Ιταλική Λέγκα του Ματέο Σαλβίνι.
Έβδομη είναι Ευρώπη της Ελευθερίας και της Άμεσης Δημοκρατίας, με 54 έδρες και 7,2% ποσοστό, μία δεξιά ευρωσκεπτικιστική πολιτική ομάδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η οποία ιδρύθηκε το 2014.
Την μεγαλύτερη πτώση κατέγραψε η Ευρωπαϊκή Ενωτική Αριστερά (GUE/NGL), με το καταποντισμένο ποσοστό 5,1% και διαφορά εδρών 38 από τις 52 που είχε στο προηγούμενο Ευρωκοινοβούλιο.
ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ε.Ε.
Η Ευρώπη λοιπόν βρίσκεται μέσα σε ένα κλίμα πολιτικού αναβρασμού, καθώς οι προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπίσει δεν είναι λίγες. Κάποιες από τις βασικότερες είναι η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, οι πολιτικές της εκ νέου ισχυροποιημένης Ρωσίας, οι συνεχώς πιο περίπλοκες σχέσεις με τις ΗΠΑ και την Κίνα, οι ψηφιακές απειλές, αλλά και η οικονομική αστάθεια πολλών χωρών-μελών. Η Ευρώπη, εκτός των άλλων, θα έχει να αντιμετωπίσει και την πρόκληση της «μεικτής» ανόδου της ακροδεξιάς και των ευρωσκεπτικιστών μέσα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Στη Βρετανία το κόμμα του Brexit πέτυχε τη νίκη εις βάρος κυρίως των Συντηρητικών, αλλά και οι ένθερμοι υπέρμαχοι της Ε.Ε., Φιλελεύθεροι Δημοκράτες ανέβασαν τη δύναμή τους εις βάρος των Εργατικών.
Πιο συγκεκριμένα όμως στην Γαλλία πρώτο κόμμα στις ευρωεκλογές αναδείχθηκε ο ακροδεξιός Εθνικός Συναγερμός της Μαρίν Λεπέν με ποσοστό 23,3%, έναντι 22,4% του κόμματος LREM του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν. Παρόμοια πορεία είχε η ακραία Λέγκα του Σαλβίνι στην Ιταλία, η οποία βγήκε πρώτη σε ποσοστά.
Μπορεί το εθνικιστικό κύμα σε Ιταλία και Γαλλία να πήραν τις πρωτιές, αλλά στην υπόλοιπη Ευρώπη δεν θα έλεγε κάποιος πως είχαν την ίδια πορεία. Στις περισσότερες Ευρωπαϊκές χώρες τα ποσοστά των ακροδεξιών κομμάτων είτε αυξήθηκαν ελάχιστα είτε μειώθηκαν, γεγονός που δείχνει πως η ισχύ τους είναι περιορισμένη. Παραδείγματος χάρη στην Σουηδία το ακροδεξιό κόμμα ανέβασε το ποσοστό του σε σχέση με τις προηγούμενες εκλογές αλλά δεν ξεπέρασε την Τρίτη θέση. Σε Ελλάδα και Ισπανία τα ακραία ποσοστά μειώθηκαν και αποδυναμώθηκαν. Στη Γερμανία το AfD ανεβάζει τη δύναμή του στο 11% από 7% στις προηγούμενες Ευρωεκλογές, αλλά το ποσοστό είναι χαμηλότερο από εκείνο που εξασφάλισε στις εθνικές εκλογές του 2017.
Οι λόγοι για τους οποίους καταγράφηκε άνοδος των ακραίων ιδεολογιών σε συγκεκριμένες χώρες έχουν τις ρίζες τους στις κοινωνικές δομές, τις κρίσεις που ξεσπούν κατά διαστήματα και τον λαϊκισμού, ο οποίος ανθεί. Η μη σωστή διαχείριση των διεθνών προβλημάτων από την Ε.Ε, όπως κυρίως το προσφυγικό δίνει ερείσματα στην ανάπτυξη του λαϊκισμού και κατ’ επέκταση στην άνοδο των ακραίων ιδεολογιών.
ΠΟΙΟΣ ΘΑ ΕΙΝΑΙ Ο ΝΕΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ;
Σύμφωνα με την Deutsche Welle η εκλογή του διαδόχου του Ζαν Κλοντ Γιούνκερ απειλεί να εξελιχθεί σε διένεξη ανάμεσα στους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου μετά την απώλεια σημαντικής δύναμης του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος και των Σοσιαλδημοκρατών. Η εκλογή του Προέδρου της Κομισιόν δεν είναι κάτι που γίνεται αυτόματα. Η συνήθης διαδικασία είναι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να προτείνει και το ευρωκοινοβούλιο να εκλέγει. Θα πρέπει ωστόσο να έχει τη στήριξη της πλειοψηφίας και των δύο θεσμών. Έτσι ο Ντόναλντ Τουσκ θα ξεκινήσει τις διαπραγματεύσεις τόσο με το ευρωκοινοβούλιο, όσο και με τους ηγέτες της ΕΕ, για τον πρόεδρο της Κομισιόν.
Γράφει η Δήμητρα Ευθυμιάδου, γεννημένη το 1998, ούσα προπτυχιακή φοιτήτρια του τμήματος Πολιτικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Politics Today 