Η Ρωσία είναι η μεγαλύτερη σε έκταση χώρα του κόσμου, έχοντας το διπλάσιο μέγεθος των Η.Π.Α.. Η αχανής αυτή χώρα, με αυτοκρατορικό αλλά και αυταρχικό παρελθόν, κατέχει «δίκαια» μια θέση ανάμεσα στις σύγχρονες ανελεύθερες δημοκρατίες ανά τον κόσμο. Η εμπειρία της κομμουνιστικής δικτατορίας υπήρξε το αποκορύφωμα μιας απολυταρχικής τάξης πραγμάτων, η οποία βέβαια ήταν οικεία στον Ρωσικό πληθυσμό.
Ας προσεγγίσουμε, όμως, για αρχή την Ρωσία ως προς το πολιτικό της σύστημα συνοπτικά. Έπειτα από τη αποδόμηση της Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών (ΕΣΣΔ) το 1991 δημιουργήθηκε η Ρωσική Ομοσπονδία. Το Σύνταγμα του 1993 που ισχύει μέχρι σήμερα, καθιέρωσε το ημιπροεδρικό σύστημα και την ομοσπονδοποίηση της χώρας (89 ομοσπονδίες). Σύμφωνα με το Σύνταγμα της Ρωσίας, ο Πρόεδρος απολαμβάνει ισχυρές εξουσίες, ο οποίος ασκεί την εκτελεστική εξουσία. Διορίζει τον Πρωθυπουργό και μπορεί να κυβερνά με διατάγματα. Η θητεία του διαρκεί 6 χρόνια. Σημερινός Πρόεδρος του Ρωσικού κράτους είναι ο Βλαντίμιρ Πούτιν. Το Κοινοβούλιο είναι το νομοθετικό όργανο της Ρωσικής Ομοσπονδίας, το οποίο αποτελείται από δύο σώματα: την Δούμα (κάτω Βουλή) και το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο (άνω Βουλή).
Μετά την σύντομη παρουσίαση της λειτουργίας του πολιτικού συστήματος της Ρωσίας, αξίζει να αναφερθούμε στον Βλαντίμιρ Πούτιν. Η αρχή για την «Ρωσία του Πούτιν» έγινε το 2000 όπου ανέλαβε το αξίωμα του Προέδρου της χώρας, για πρώτη φορά, έως το 2008. Έπειτα την περίοδο 2008-2012 διατέλεσε Πρωθυπουργός της Ρωσίας, ενώ το 2012 ανέλαβε πάλι ως το 2018 ως Πρόεδρος. Συγκλονιστικό είναι το γεγονός πως στις Προεδρικές εκλογές, που έλαβαν χώρα το 2018 ο Πούτιν επανεξελέγη. Στο σημείο αυτό, αξίζει να σημειωθεί, πως ο μόνος που κατάφερε να μείνει στην εξουσία για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από τον Πούτιν είναι ο δικτάτορας Josef Stalin.
Κάποια από τα πολιτικά χαρακτηριστικά της Ρωσίας σήμερα είναι τα εξής:
- μια αυταρχική κοινωνία, με ανελεύθερο χαρακτήρα
- ο εδαφικός αλυτρωτισμός και το «εγγύς εξωτερικό»
- το πατερναλιστικό φαινόμενο που εξουσιάζει
- τα πολιτικά κόμματα είναι ασθενή και ασταθή
- η Ρωσία ως κύρια πηγή ενέργειας
- η διαφθορά και η κρατική επιβολή
Αναγκαία θεωρείται μια μικρή ανάλυση κάποιων εκ των παραπάνω χαρακτηριστικών του Ρωσικού κράτους, προκειμένου να γίνουν σαφή και κατανοητά. Το καθεστώς Πούτιν αποτελεί το αρχετυπικό παράδειγμα των ανελεύθερων δημοκρατιών, καθώς είναι προσωποπαγές και αυταρχικό καθεστώς. Εκλογές λαμβάνουν χώρα (;), αλλά όπως Ρώσοι πολίτες ομολογούν, το αποτέλεσμα είναι ήδη προκαθορισμένο και η ψήφος τους δεν είναι ικανή να το ανατρέψει. Σε κάθε εκλογική αναμέτρηση, μας γίνεται γνωστό, πως υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις νοθείας (πχ διπλή ψήφος), πάραυτα το κράτος δικαίου παραμένει καχεκτικό και αδύναμο, ώστε να λειτουργήσει. Επίσης, δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις, όπου το δικαίωμα της ελευθερίας του λόγου (θεμελιώδες για την Δημοκρατία), όπως και της ελευθερίας του Τύπου, καταπατούνται πρόδηλα από την Κυβερνητική εξουσία.
Ο ίδιος ο Πρόεδρος λοιπόν είχε χαρακτηρίσει την διάλυση της ΕΣΣΔ ως το μεγαλύτερο πολιτικό και ιστορικό λάθος. Στην συνέχεια υιοθέτησε τον ρωσικό εθνικισμό και επιδίωξε με πολλούς τρόπους την ανάκτηση της ρωσικής εθνικής κυριαρχίας, τόσο σε διεθνές επίπεδο όσο και στη Μέση Ανατολή και τον ευρύτερο χώρο των Βαλκανίων. Τρανά είναι τα γεγονότα, που επιβεβαιώνουν τον παραπάνω ισχυρισμό, όπως για παράδειγμα οι κατηγορίες για ρωσική ανάμειξη στις αμερικανικές προεδρικές εκλογές το 2016, η τακτική του «διαίρει και βασίλευε» στις Δυτικές χώρες της Ευρώπης, με σκοπό την δημιουργία χάους στο εσωτερικό τους, αλλά και η ρωσική σύγκλιση με την άλλη ανελεύθερη δημοκρατία του Ερντογάν.
Τα τελευταία χρόνια, μπορούμε ακόμα να πούμε πως η κατάσταση, όσον αφορά την Ρωσία και τις σχέσεις της με την Δύση γενικότερα, έχει επιδεινωθεί εάν λάβουμε υπόψη μας μερικά αξιοσημείωτα γεγονότα.
Αρχικά ευδιάκριτη είναι η ενίσχυση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας από τις Η.ΠΑ., λόγω της φερόμενης ως παρέμβασής της τόσο στις αμερικανικές εκλογές (2016) όσο και των «ανορθόδοξων» δραστηριοτήτων της στην Ουκρανία και τη Συρία. Σημαντικό είναι πως παρόμοια στάση έχει και η Ευρωπαϊκή Ένωση η οποία βρίσκεται κοντά στην ψήφιση νέων κυρώσεων κατά της Ρωσίας, αναφορικά με την αναμέτρηση μεταξύ ρωσικών και ουκρανικών δυνάμεων στην Αζοφική Θάλασσα. Συγκεκριμένα από το 2014 οι δυτικές κυρώσεις κατά της Ρωσίας έχουν επεκταθεί, καθώς πλέον δεν αφορούν μόνο τη σύγκρουση στην Ουκρανία, αλλά και πλήθος άλλων θεμάτων που συνεχώς προκύπτουν, από την πολιτική εμπλοκή της Μόσχας στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη μέχρι τον έλεγχο όπλων και τη Βόρεια Κορέα.
Τροχοπέδη στις Ελληνο-Ρωσικές σχέσεις, αποτέλεσε η Συμφωνία των Πρεσπών, τη μεγαλύτερη μέχρι στιγμής κρίση στις διμερείς τους σχέσεις. Αυτό συνέβη διότι η Ρωσία ήταν εξαρχής αντίθετη σε οποιαδήποτε βήμα θα επέκτεινε το ΝΑΤΟ στα Δυτικά Βαλκάνια, φοβούμενη μια ενδεχόμενη «περικύκλωσή της» στον ευρύτερο χώρο των Βαλκανίων.
Ακόμα πιο πρόσφατη εξέλιξη, η οποία ήρθε να ταράξει τα νερά για μια ακόμη φορά είναι η έντονη αντιπαράθεση μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας για την προμήθεια των S-400 από την Τουρκία, καθώς και την πιθανότητα ενός θερμού επεισοδίου στο Αιγαίο ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία.
Γράφει η Δήμητρα Ευθυμιάδου, γεννημένη το 1998, ούσα προπτυχιακή φοιτήτρια του τμήματος Πολιτικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Politics Today 