Μια νέα μελέτη παρακολουθεί το κύμα κινεζικών δανείων προς φτωχές χώρες. Η μισή σχεδόν πίστωση της Κίνας είναι κρυφή και αρκετή από αυτή διοχετεύεται σε ευάλωτους δανειζόμενος.
Ομιλίες για δανεισμούς με την Λευκορωσία, χρηματοδοτήσεις για γέφυρες στη Λιβερία, ένα πιθανό πρότζεκτ αερίου στη Τανζανία, μια εταιρική διένεξη στην Ινδία, δεσμεύσεις για οικονομική ενίσχυση του ιδιωτικού τομέα της Ρουάντα. Και αυτά συνέβησαν μόλις τον περασμένο μήνα. Με τέτοιο φρενήρη ρυθμό δανείζει η Κίνα σε χώρες του εξωτερικού, ενώ το ανεξόφλητο χρέος προς αυτήν έχει αυξηθεί από σχεδόν καθόλου το 2000 σε περισσότερα από 700 δις δολάρια. Σήμερα είναι ο μεγαλύτερος επίσημα πιστωτής στον κόσμο, δύο φορές μεγαλύτερος από την Παγκόσμια Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο συνδυαστικά. Κι ‘όμως ο εντοπισμός των χρημάτων είναι πολύ δύσκολος εξαιτίας της περιορισμένης διαφάνειας σε θέματα δημοσιοποιήσεων.
Μια νέα μελέτη από τον Sebastian Horn και τον Christoph Trebesch του Ινστιτούτου Kiel για την Παγκόσμια Οικονομία και της Carmen Reinhart του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ μας προσφέρει την πιο ολοκληρωμένη εικόνα για τις (επίσημες) ροές δανεισμού της Κίνας, συμπεριλαμβανομένων και των κρατικών τραπεζών της. Η μελέτη ενισχύει την ανησυχία για πιθανή εμπλοκή της Κίνας σε επιχείρηση δημιουργίας προβλημάτων χρέους σε διάφορες χώρες του κόσμου. Ανακάλυψαν ότι ο μισός σχεδόν δανεισμός της Κίνας σε αναπτυσσόμενες οικονομίες είναι «μυστικός» , ως προς το ότι ούτε η Παγκόσμια Τράπεζα αλλά ούτε και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έχει σχετικά στοιχεία.
Το πρόβλημα είναι εντονότερο για τους πιο ευάλωτους δανειολήπτες: οι συγγραφείς της μελέτης καταλήγουν στο ότι στις αναφορές της Κίνας στην Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών, έναν οργανισμό κεντρικών τραπεζών, η Κίνα δεν έχει αναφέρει κανένα από τα δάνεια σε Ιράν, Βενεζουέλα και Ζιμπάμπουε, παρά το γεγονός ότι τους έχει δανείσει κάμποσα την τελευταία 15ετία. Εικάζεται ότι η Κίνα αποφεύγει τις διασυνοριακές συναλλαγές, εκταμιεύοντας τα δάνεια απευθείας σε εξωτερικούς συνεργάτες, ώστε να μην δύναται οι κυβερνήσεις-αποδέκτες να κάνουν κατάχρηση της χρηματοδότησης.
Σύμφωνα με τους ερευνητές οι 50 μεγαλύτεροι αποδέκτες τώρα έχουν οφειλές προς την Κίνα ίσες περίπου με το 17% του ΑΕΠ τους κατά μέσο όρο, από 1% που ήταν το 2005. Εντυπωσιάζει το γεγονός ότι σε πολλούς από τους δανειζόμενους αφέθηκε μέρος ή σύνολο των χρεών από πλούσιους πιστωτές στις αρχές της δεκαετίας του 2000, μετά από αδυναμία πληρωμής. Αλλά χάρη στην ανοιχτοχεριά της Κίνας, οι χώρες αυτές είναι καθ’ οδόν προς μια συσσώρευση ιδίων επιπέδων χρέους που είχαν πριν την κρίση.
Ενώ το σύνηθες για άλλους επισήμους πιστωτές είναι να δανείζουν με προνομιακούς όρους, το 60 περίπου τοις εκατό των κινεζικών δανείων εκτείνονται σε μεγαλύτερα επιτόκια και σε μικρότερη ωρίμανση. Η Κίνα έχει αρχίσει να μιλάει για την μετατροπή των δανείων που χορηγεί σε περισσότερο βιώσιμα, αλλά οι μέχρι στιγμής ενδείξεις είναι ισχνές.
Παρ ‘όλο που η Κίνα συχνά συναντάται ως ένας ανελέητος δανειστής, η μελέτη αποκαλύπτει ότι η ίδια έχει προχωρήσει σε τουλάχιστον 140 αναδιαρθρώσεις και διαγραφές εξωτερικών χρεών ήδη από το 2000. Επιπλέον, η οικονομική άνθηση μπορεί σύντομα να μειωθεί σταδιακά. Η κινεζική οικονομική ανάπτυξη και οι ροές κεφαλαίου συνδέονται στενά. Αν η Κίνα επιβραδύνει τον δανεισμό προς ευάλωτες χώρες, η επερχόμενη πλημμύρα ίσως υποχωρήσει.
Πηγή : The Economist
Γράφει ο Λάζαρος Σιάντσης, γεννημένος το 1998, προπτυχιακός φοιτητής του τμήματος Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ και Διεθνών Σχέσεων του A.C.T.
Politics Today 