Στο πλαίσιο του προσφυγικού ζητήματος, τα νερά τάραξαν για μια ακόμα φορά, οι προκλητικές δηλώσεις του Τούρκου Προέδρου. Οι δηλώσεις που έκανε πρόσφατα, αφορούν την γνωστή κόντρα ΕΕ- Τουρκίας για το ποσό της χρηματοδότησης που λαμβάνει η Άγκυρα για το προσφυγικό.
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ζητά από την Ευρωπαϊκή Ένωση περισσότερα χρήματα και απειλεί πως εάν δεν του δοθούν, θα ανοίξει τα σύνορα της Τουρκίας. Το άνοιγμα των συνόρων, πρακτικά σημαίνει την ραγδαία αύξηση των προσφυγικών ροών προς την Ευρώπη και πιο συγκεκριμένα την Ελλάδα. Οι πρόσφυγες και οι μετανάστες που βρίσκονται αυτή τη στιγμή στην Τουρκία, με σκοπό την μετακίνηση τους στην γηραιά ήπειρο, υπολογίζονται περίπου στα 5,5 εκατομμύρια.
Στην Ελληνική επικράτεια η κατάσταση είναι ήδη τραγική, αφού σε πολλά Ελληνικά νησιά οι δομές υποδοχής προσφύγων είναι ασφυκτικά γεμάτες και οι συνθήκες διαβίωσης δεν είναι κατάλληλες. Έτσι λοιπόν, η άφιξη μεγάλου αριθμού ανθρώπων στην χώρα θα έχει καταστροφικά αποτελέσματα. Ήδη καθημερινά φτάνουν στα Ελληνικά νησιά εκατοντάδες άτομα, γεγονός που κάνει τουλάχιστον απαγορευτικό ένα νέο μεγάλο κύμα.
Έπειτα από το έκτακτο ΚΥΣΕΑ (Κυβερνητικό Συμβούλιο Εξωτερικών και Άμυνας) αποφασίστηκε η μετακίνηση σημαντικού αριθμού προσφύγων κ μεταναστών, προς την ενδοχώρα, και πιο συγκεκριμένα σε προσωρινά κέντρα φιλοξενίας σε διάφορες περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας. Οι τοπικές κοινωνίες, στις οποίες θα γίνεται η εγκατάσταση των προσφύγων, θα λαμβάνουν στήριξη από το Ελληνικό κράτος, το οποίο βρίσκεται σε συνεχή συνεργασία με τους εταίρους στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Μια ακόμα σημαντική απόφαση που πάρθηκε είναι η αλλαγή του θεσμικού πλαισίου για τη διαδικασία χορήγησης ασύλου, με κατάργηση του δεύτερου βαθμού εξέτασης προσφυγών με στόχο – σε περίπτωση απόρριψης της αίτησης χορήγησης ασύλου – να προχωρά άμεσα η διαδικασία επιστροφής του αιτούντος στη χώρα από την οποία προήλθε.
Βασική προϋπόθεση για την αντιμετώπιση των ανεξέλεγκτων ροών είναι η αύξηση της επιτήρησης των συνόρων, σε συνεργασία τόσο με τη FRONTEX και τις ευρωπαϊκές αρχές, όσο και με το ΝΑΤΟ. Έπειτα από αρκετά χρόνια αδράνειας η νέα κυβέρνηση θα προχωρήσει στην υιοθέτηση του Εθνικού Συστήματος Ολοκληρωμένης Θαλάσσιας Επιτήρησης (ΕΣΟΘΕ).
Σε άμεση συνάρτηση με το προαναφερθέν μέτρο, έρχεται η προμήθεια 10 νέων ευέλικτων μικρών σκαφών για την ταχύτατη αντίδραση της Ελληνικής πλευράς, σε περίπτωση εντοπισμού κυκλωμάτων διακίνησης-μεταφοράς μεταναστών/προσφύγων, που εκκινούν από τα τουρκικά παράλια προς τα Ελληνικά νησιά.
Το προσφυγικό έχει μετατραπεί πλέον ως μια ωρολογιακή βόμβα, έτοιμη να εκραγεί, αφού από την μια πλευρά τα Ευρωπαϊκά κράτη δεν δέχονται την άφιξη προσφύγων στο έδαφος τους και κρατούν τα σύνορα τους «σφραγισμένα», ενώ από την άλλη πλευρά η Τουρκία δεν μπορεί να ελέγξει τις μεταναστευτικές ροές που φεύγουν από εκεί με προορισμό την Ελλάδα και είναι έτοιμη να «ξεκλειδώσει» τα σύνορα της.
Άμεσος δέκτης όλων των παραπάνω είναι η Ελλάδα, η οποία διαπραγματεύεται ξανά με τους Ευρωπαίους εταίρους, για την στήριξη που χρειάζεται η χώρα μας αλλά και για την κατανομή των προσφύγων/μεταναστών στα Ευρωπαϊκά κράτη με κριτήριο τόσο την έκταση όσο και την οικονομία της χώρας. Ταυτόχρονα, η Ελληνική κυβέρνηση έστειλε αυστηρά και σαφή μηνύματα προς την Άγκυρα, ενώ προετοιμάζει αυστηρό σύστημα φύλαξης των συνόρων της χώρας, κυρίως των χωρικών υδάτων.
Ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου στη ΔΕΘ δέχτηκε αρκετές ερωτήσεις για το προσφυγικό ζήτημα, αλλά και για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Αρχικά ξεκαθάρισε πως το προσφυγικό είναι ευρωπαϊκό ζήτημα και όχι ελληνικό και ότι δεν νοείται η Άγκυρα να απειλεί την Ευρώπη και την Ελλάδα εκμαιεύοντας περισσότερους πόρους για το προσφυγικό, καθώς αυτό είναι κάτι που θα προκύψει μέσω συζήτησης και διαπραγμάτευσης.
Επιπλέον ο Πρωθυπουργός, του οποίου ο λόγος χαρακτηρίζεται από μετριοπάθεια, ευελιξία και είναι ιδιαίτερα διπλωματικός , μίλησε για την αλληλεγγύη και συνυπευθυνότητα που πρέπει να επιδείξει η ΕΕ, όσον αφορά στο μεταναστευτικό, καθώς είναι ένα σύνθετο θέμα που συνδέεται με τη συνθήκη Σένγκεν και με τη φύλαξη των συνόρων.
Εκτός από την δέσμευση για την αλλαγή στην διαδικασία χορήγησης ασύλου, ο Κ. Μητσοτάκης έκανε ιδιαίτερη μνεία στο θέμα των ασυνόδευτων ανηλίκων, ευαισθητοποιώντας τον κόσμο. Δήλωσε επίσης, πως η συμφωνία ΕΕ – Τουρκίας πρέπει να εφαρμοστεί και να γίνονται επιστροφές προς την Τουρκία όσων δεν πληρούν τα κριτήρια χορήγησης ασύλου, όπως ακριβώς ορίζει η συμφωνία.
Χωρίς αμφιβολία οι προθέσεις της νέας κυβέρνησης και η αποφασιστικότητα με την οποία ξεκίνησε δίνουν μια ελπίδα αισιοδοξίας. Ωστόσο, το αν θα καταφέρει να πραγματοποιήσει το σχέδιο της για την αντιμετώπιση του προσφυγικού, εξαρτάται και από εξωτερικούς παράγοντες. Όσο οι απειλές της Τουρκίας παραμένουν ως δαμόκλειος σπάθη πάνω από τις ενέργειες της κυβέρνησης και όσο η ΕΕ δεν αναλαμβάνει την ευθύνη που της αναλογεί, οι ελπίδες βελτίωσης εξαρτώνται από την διπλωματική ικανότητα του Πρωθυπουργού. Άλλωστε το αν θα καταφέρει τελικά η κυβέρνηση να πραγματοποιήσει το πρόγραμμα της, θα γίνει φανερό εν καιρώ.
Γράφει η Δήμητρα Ευθυμιάδου, γεννημένη το 1998, ούσα προπτυχιακή φοιτήτρια του τμήματος Πολιτικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Politics Today 