ΤΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΤΩΝ ΠΡΟΩΡΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ ΚΑΙ Ο ΝΕΟΣ ΕΚΛΟΓΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ 

Το τελευταίο χρονικό διάστημα εντείνεται συνεχώς η συζήτηση περί διεξαγωγής πρόωρων εκλογών. Ο πρωθυπουργός, ωστόσο, φαίνεται να εξακολουθεί να τάσσεται υπέρ της εξάντλησης της τετραετίας, αν και δέχεται, τακτικά πλέον, εισηγήσεις για να διεξάγει νωρίτερα εκλογές, με πιθανότερο ενδεχόμενο να διεξαχθούν με φόντο το ερχόμενο φθινόπωρο.

Αν και ο ΣΥΡΙΖΑ ζητούσε πρόωρες εκλογές ήδη από την περίοδο της πανδημίας, σήμερα κρατάει μια αμφιλεγόμενη στάση. Σε κάθε περίπτωση, είτε οι πολίτες κληθούν να πάνε στις κάλπες τον Σεπτέμβριο είτε μετέπειτα, η Κουμουνδούρου έχει δώσει δείγματα γραφής για τον τρόπο που θα λειτουργήσει. Θεωρείται δεδομένο ότι καθ’ όλη την προεκλογική περίοδο έως τις εκλογές, η Αξιωματική Αντιπολίτευση θα προβεί σε όξυνση της αντιπαράθεσης, με στόχο, μέσω της πόλωσης του πολιτικού λόγου, να βλάψει την εικόνα της κυβέρνησης. Φυσικά, η πόλωση αυτή, που ήδη υπάρχει στο πολιτικό σκηνικό, δεν θα εξυπηρετήσει τα εθνικά συμφέροντα, καθώς εάν η κατάσταση εκτραχυνθεί πολύ, η χώρα θα κινδυνέψει να καταστεί ακυβέρνητη για τουλάχιστον δύο μήνες. Βασική πτυχή της στρατηγικής του κ. Τσίπρα είναι να δομήσει ένα αφήγημα περί εκλογών νοθείας, ώστε να αμφισβητήσει το αποτέλεσμα, εάν και όποτε αποφασιστεί η διεξαγωγή των εκλογών. Συγκεκριμένα, ο ίδιος ο κ. Τσίπρας αιτήθηκε να οριστεί υπηρεσιακός Υπουργός Εξωτερικών, έχοντας σκοπό να θρέψει ένα νέο κύμα αμφισβήτησης πριν καν οριστεί ημερομηνία για προσφυγή στις κάλπες.

Στο πλαίσιο αυτό υπάρχουν διαφορετικές φωνές που τοποθετούνται είτε υπερ της πρόωρης διεξαγωγής εκλογών είτε κρατούν μια επιφυλακτική στάση απέναντι στο ενδεχόμενο αυτό. Όσοι τάσσονατι υπερ θέτουν ως επιχειρήματα το κλίμα αβεβαιότητας που επικρατεί, όσον αφορά τον πόλεμο που μένεται στην Ουκρανία, τον πληθωρισμό και την πανδημία. Θεωρούν ότι μέσα σε έναν τέτοιο ρευστό κλίμα είναι δύσκολο η κυβέρνηση να συνεχίσει απρόσκοπτη το έργο της και ότι θα ήταν καλό, έως και απαραίτητο, να λάβει εκ νέου λαϊκή εντολή ο Κ. Μητσοτάκης, προκειμένου να συνεχίσει. Σε συνάρτηση με τα παραπάνω, πιστεύουν, ακόμα, ότι ενδείκνυται η περίοδος αυτή για εκλογές, καθώς οι δημοσκοπήσεις δίνουν ένα προβάδισμα στην ΝΔ στην προτίμηση των πολιτών.

Από την άλλη πλευρά, οι επιφυλακτικοί κρατούν μετριοπαθή στάση απέναντι στην απόφαση για διεξαγωγή εκλογών, καθώς τονίζουν ως αντεπιχείρημα ότι η χώρα βρίσκεται σε κρισιμη καμπη στα ελληνοτουρκικα και σε συνάρτηση με τον φόβο για το διάστημα ακυβερνησίας που θα προκύψει, η χώρα θα είναι ακέφαλη σε περίπτωση θερμού επεισοδίου. Επιπλέον, φωνές μέσα από την ίδια την κυβέρνηση κάνουν λόγο για σημαντικά νομοσχέδια που εκκρεμούν και χρήζουν ψήφισης τους αμέσως επόμενους μήνες.

Όσον αφορά στο εκλογικό σύστημα, όπως προαναφέρθηκε, αυτό που θα ισχύσει στην επόμενη εκλογική αναμέτρηση θα είναι αυτό της απλής αναλογικής και όχι της ενισχυμένης αναλογικής, όπως ίσχυε έως τώρα. Αυτό θα συμβεί, διότι η προηγούμενη κυβέρνηση είχε ψηφίσει την αλλαγή του εκλογικού νόμου, ο οποίος τίθεται σε ισχύ από την μεθεπόμενη εκλογική αναμέτρηση, που ακολουθεί της ψήφισής του. Πιο συγκεκριμένα, ο ΣΥΡΙΖΑ θεσπίζοντας το εκλογικό σύστημα της «απλής αναλογικής» είχε προφανή στόχο τη σύμπραξη πολλών κόμματων για τον σχηματισμό κυβέρνησης, κάτι που φυσικά δεν ευνοεί την πολιτική σταθερότητα της χώρας και ενισχύει κάθε ενδεχόμενο διάλυσης της οποιασδήποτε κυβέρνησης συνασπισμού, αν και εφόσον καταφέρει να σχηματιστεί μέσα σε ένα τόσο ρευστό πολιτικό σκηνικό. Η κυβέρνηση αυτοδυναμίας στην περίπτωση αυτή δεν έχει «ελπίδες ζωής», αφού αν το πρώτο κόμμα πάρει γύρω στο 40% δεν θα κατορθώσει να εκλέξει περισσότερους από 130 βουλευτές (με απαιτούμενο αριθμό για τον σχηματισμό κυβέρνησης τουλάχιστον 151). Σύμφωνα, λοιπόν, με τα παραπάνω δεδομένα είναι σχεδόν ανέφικτο να σχηματιστεί αυτοδύναμη κυβέρνηση από την πρώτη εκλογική αναμέτρηση.  

Η πιθανότερη έκβαση, σε περίπτωση πρόωρων εκλογών και καθώς οι δημοσκοπήσεις δείχνουν προβάδισμα της Νέας Δημοκρατίας έναντι του ΣΥΡΙΖΑ (στο 28,5% το ποσοστό για το κυβερνητικό κόμμα στην πρόθεση ψήφου, στο 20,3% η Αξιωματική Αντιπολίτευση σύμφωνα με δημοσκόπηση της εταιρείας MetronAnalysis), είναι η ΝΔ να λάβει το μεγαλύτερο ποσοστό των ψήφων του Ελληνικού λαού. Ωστόσο, επειδή με την απλή αναλογική είναι σχεδόν ανέφικτο να επιτευχθεί η αυτοδυναμία, που χρειάζεται ένα κόμμα για να σχηματίσει κυβέρνηση, αμέσως επόμενο είναι ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν θα σχηματίσει κυβέρνηση συνεργασίας και θα προκηρύξει εκ νέου εκλογές, οι οποίες τότε θα διεξαχθούν με τον νέο εκλογικό νόμο (και όχι με απλή αναλογική) που κατέθεσε η ΝΔ και ψηφίστηκε από την Βουλή, στις 22 Ιανουαρίου του 2020.

Ο εκλογικός νόμος που ψηφίστηκε στις αρχές του 2020 και κατατέθηκε από την Νέα Δημοκρατία, της οποίας αποτελούσε και προτεραιότητα η αλλαγή του, έχει τα εξής βασικά χαρακτηριστικά. Βασική αρχή του είναι το κλιμακωτό μπόνους εδρών. Το μπόνους αυτό θα το δικαιούται το πρώτο κόμμα, εφόσον έχει υπερβεί το όριο του 25%. Έτσι, σε περίπτωση που το πρώτο κόμμα, έχει λάβει ποσοστό μεγαλύτερο ή ίσο του 25% των έγκυρων ψηφοδελτίων, τότε λαμβάνει μπόνους 20 έδρες, ενώ οι υπόλοιπες 280 έδρες κατανέμονται αναλογικά μεταξύ των δικαιούμενων εδρών των κομμάτων. Από το 25% και μετά, για κάθε 0,5% το πρώτο κόμμα θα παίρνει επιπλέον μπόνους έναν βουλευτή, ενώ το μάξιμουμ των 50 εδρών θα το λαμβάνει, εάν το ποσοστό του είναι στο 40%.

Γίνεται φανερό ότι ο παραπάνω νέος εκλογικός νόμος, είναι μια μορφή που βρίσκεται ανάμεσα στην απλή και την ενισχυμένη αναλογική και θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως μια «αναλογικότερη» μορφή ενισχυμένης αναλογικής. Η ύπαρξη αυτοδυναμίας δεν καθίσταται ανέφικτη, ωστόσο για να επιτευχθεί απαιτεί ένα σημαντικό ποσοστό. Εν κατακλείδι, και δεδομένης της μερικής υπεροχής του κυβερνώντος κόμματος, που προκύπτει από τις δημοσκοπήσεις, η ΝΔ φαίνεται ότι θα είναι ο ρυθμιστικός παράγοντας της πολιτικής σκηνής στις ερχόμενες εκλογές.

Γράφει η Δήμητρα Ευθυμιάδου, μεταπτυχιακή φοιτήτρια Πολιτικής Επικοινωνίας του τμήματος Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ του ΑΠΘ και πτυχιούχος του τμήματος Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s