Σχεδόν ένα χρόνο πριν, συνομολογήθηκε στις 12 Ιουνίου μεταξύ Ελλάδας και της γείτονας χώρας, νυν Βορείου Μακεδονίας, υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, η συμφωνία η οποία είχε ως στόχο την επίλυση του ονοματολογικού μεταξύ των δύο πλευρών. Στη συνέχεια, στις 12 Φεβρουαρίου, η συμφωνία που τέθηκε σε ισχύ πέρασε και από τα δύο κοινοβούλια με την απαραίτητη πλειοψηφία, παρά τις εκτεταμένες αντιδράσεις. Στο εξής, όμως, τα συμφωνηθέντα θα πρέπει να ακολουθούνται αυστηρά, διαφορετικά θα υπάρχουν και οι ανάλογες ποινές προς τα δύο μέρη.
Η επίσημη διαπραγματευτική διαδικασία βέβαια, είχε ξεκινήσει μετά από την διακήρυξη της ανεξαρτησίας της τότε Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας από τη Γιουγκοσλαβία το 1991. Η Ελλάδα προσπάθησε μέσω της ΕΕ κυρίως να αποτρέψει την αποδοχή της με αυτό το όνομα. Η μεγάλη περίοδος των διαφωνιών είχε αρχίσει. Στη συνέχεια, ήρθε στο τραπέζι η πρόταση ‘’Πινέιρο’’. Στο περιεχόμενο της προτείνεται η ονομασία ‘’Νέα Μακεδονία’’. Η πρόταση απορρίφθηκε από την ελληνική πλευρά γεγονός το οποίο προκάλεσε αντιπαραθέσεις στο εσωτερικό αλλά και την παραίτηση του τότε υπουργού εξωτερικών Αντώνη Σαμαρά. Οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονταν υπέρ μιας συμβιβαστικής λύσης. Το 1995 υπογράφεται η ενδιάμεση συμφωνία, μέσω της οποίας δημιουργήθηκε μια κινητικότητα αλλά τίποτα αξιοσημείωτο. Η τελευταία πράξη που έγινε πριν από τη τελικά συμφωνία, ήταν το 2008 όπου κατατέθηκε πρόταση με νέο όνομα. Το συμπέρασμα βέβαια ήταν το ότι το όνομα θα πρέπει να έχει σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό και θα ισχύει προς όλους, αλλά συμφωνία και πάλι δεν υπήρξε. Στα επόμενα χρόνια λόγω στάσης άκαμπτης των δύο χωρών δεν έγινε κάποια κίνηση, έως το 2018.
Μετά από το σύντομο χρονοδιάγραμμα ας αναρωτηθούμε ποια είναι τα βήματα τα οποία θα πρέπει να λάβουν χώρα, ώστε να προχωρήσει και να υλοποιηθεί η συμφωνία από τη θεωρία στη πράξη;
Πλέον, όλα τα έγγραφα που θα εκδίδει η γειτονική χώρα (ταξιδιωτικά έγγραφα, ταυτότητες, άδειες οδήγησης, πιστοποιητικά κτλ) κάθε είδους υλικό το οποίο θα προέρχεται από τη Βόρεια Μακεδονία θα πρέπει να είναι εγγεγραμμένα με τη νέα ονομασία. Το ίδιο θα ισχύει και για κάθε είδους έγγραφα εισαγωγής.
Όσον αφορά τα εμπορικά σήματα και τις επωνυμίες των εμπορευμάτων που εισάγονται στη χώρα μας προβλέπεται κατά την Συμφωνία μια διεθνής ομάδα ειδικών, η οποία θα έχει τριετή προθεσμία για διαβουλεύσεις, ώστε να αποφασισθούν οι εμπορικές χρήσεις του όρου «Μακεδονία». Οι κινήσεις όμως πρέπει να γίνουν πολύ γρήγορα για την αποφυγή πιθανών κυρώσεων, όπως προαναφέρθηκε.
Μέχρι να εκδοθούν τα νέα διαβατήρια, στα ταξιδιωτικά έγγραφα τους θα αναγράφεται με σφραγίδα ότι ανήκουν στη Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας.
Οι κωδικοί και οι πινακίδες των οχημάτων τους θα είναι NM / NMK. Υποχρέωση αλλαγής εντός πενταετίας.
Τα δύο μέρη επίσης συμφώνησαν στην υπογραφή του συμφώνου αποφυγής διπλής φορολογίας ανάμεσα τους, κάτι το οποίο θα ενισχύσει τις οικονομίες τους μέσω του εμπορίου, το οποίο καθημερινά συνεισφέρει με μεγάλα ποσά.
Το ΝΑΤΟ προβλέπει πως όταν εισέρχεται μια χώρα στον οργανισμό, κάποιο παλαιό μέλος αναλαμβάνει την αναδιοργάνωση του στρατού, βάσει νατοϊκών προτύπων. Το ρόλο αυτό θα αναλάβει η Ελλάδα καθώς τα δύο μέρη έχουν ήδη συμφωνήσει στο κομμάτι της στρατιωτικής συνεργασίας. Ειδικότερα, μέσα στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ η Ελλάδα πρέπει να μεταφέρει τεχνογνωσία στους γείτονες, καθώς και εναέρια παρατήρηση στο χώρο της Βόρειας Μακεδονίας. Με την σωστή εφαρμογή των παραπάνω, πιστεύεται πως στον ευρύτερο χώρο των Βαλκανίων θα υπάρξει σταθερότητα και μεγαλύτερη ασφάλεια.
Αναφορά έγινε ακόμα και τη σιδηροδρομική σύνδεση αλλά και τη διασύνδεση των λιμανιών.
Συμφωνία υπογράφηκε και για τη ψηφιακή τεχνολογία δηλαδή τη μείωση των τιμών περιαγωγής μεταξύ των δύο μερών και τη κυβερνοασφάλεια. Αυτό αποτελεί έναν ακόμα λόγο που η Ελλάδα πρέπει να αποτιμάται ως ο κύριος ‘’παίκτης’’ ανάπτυξης των Βαλκανίων.
Τέλος, στο πρώτο επιχειρηματικό φόρουμ μεταξύ Ελλάδας και Βόρειας Μακεδονίας, το οποίο πραγματοποιήθηκε στις 2 Απριλίου στα Σκόπια, η Ελληνική αντιπροσωπία εμφανίστηκε με 140 επιχειρηματίες έτοιμους να συζητήσουν για τη μεταξύ τους συνεργασία. Συζητήθηκαν, όπως ανέφερα και πιο πάνω, όλα τα ζητήματα που αφορούν τη φορολογία και τις υποδομές/μεταφορές, τη τεχνογνωσία, το εμπόριο, αλλά και τη διευκόλυνση του.
Κατά τη γνώμη μου, ενδιαφέρουσα άποψη αποτελεί η δήλωση του καθηγητή Α. Συρίγου ο οποίος δήλωσε πως δε θα πρέπει να δοθεί περαιτέρω έμφαση στον εμπορικό τομέα- που είναι ήδη ανεπτυγμένος-, αλλά στη παιδεία και τον πολιτισμό. Μια ιδέα την οποία παραθέτει είναι το άνοιγμα Ελληνικών πανεπιστημιακών σχολών, για να φοιτούν υπότροφοι φοιτητές από τη Βόρεια Μακεδονία, και ως παράδειγμα υλοποίησης αναφέρει την Αλβανία.
Για το κομμάτι της παιδείας αφού το επισημάναμε, θα υπάρξει ειδική ομάδα και στις δύο χώρες οι οποίες θα εκσυγχρονίσουν/ανανεώσουν το περιεχόμενο των σχολικών εγχειριδίων και θα διαγράψουν όλα τα αλυτρωτικά στοιχεία. Η διάκριση μεταξύ του ελληνικού και του σλαβικού πολιτισμού θα είναι ξεκάθαρη από τις πρώτες τάξεις, όπως ακριβώς έχει γίνει σαφές από την ίδια τη συμφωνία.
Παρά τις μαζικές κινητοποιήσεις των Ελλήνων πολιτών κατά της Συμφωνίας και την αρνητική στάση της αντιπολίτευσης, ο πρωθυπουργός κ. Τσίπρας με δήλωση του, τόνισε πως η Ελλάδα πρέπει να στηρίξει την ένταξη της γείτονας χώρας στην ευρωπαϊκή της πορεία και πως το ίδιο θα πρέπει να πράξουν και οι Ευρωπαίοι, καθώς η συμφωνία των Πρεσπών έχει δημιουργήσει το έδαφος για τον αναγκαίο εκσυγχρονισμό της γειτονικής χώρας, φτάνει να υπάρξει η αναγκαία εκείνη συνέπεια στα συμφωνηθέντα.
Πλέον, οι επόμενες μέρες θα είναι ομολογουμένως ενδιαφέρουσες για να παρακολουθήσουμε τις εξελίξεις οι οποίες είναι πολλές και τρέχουν!
Γράφει η Ζωή Κώτσου, γεννημένη το 1998, προπτυχιακή φοιτήτρια του τμήματος
Βαλκανικών Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών ( Β.Σ.Α.Σ ) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας.
Politics Today 