Τα νερά ήρθαν να ταράξουν, για μια ακόμη φορά στην ισπανική πολιτική σκηνή, οι εκλογές της 28ης Απριλίου 2019.Η αφορμή για την προκήρυξη των εθνικών εκλογών από τον Π. Σάντσεθ, δόθηκε τον περασμένο Φλεβάρη, όταν δεν υπερψηφίσθηκε ο κρατικός προϋπολογισμός. Με την συμμετοχή λοιπόν, να ξεπερνάει το ποσοστό συμμετοχής των προηγούμενων εθνικών εκλογών στην Ισπανία το 2016, κατά 9,5% ανήλθε φέτος στο 75,78%. Μέσα σε μια δύσκολη εποχή για την Ισπανία (κυρίως σε πολιτικό επίπεδο) ήταν σχεδόν λογικό επακόλουθο να μην υπάρξει αποτέλεσμα αυτοδύναμης κυβέρνησης. Πάραυτα «νικητής» από την μάχη των εκλογών βγήκε ο Πέδρο Σάντσεθ, αρχηγός του Ισπανικού Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος ή αλλιώς PSOE, έχοντας ποσοστό 28,68%.
Τα ποσοστά των κομμάτων κυμάνθηκαν σε πολύ χαμηλά επίπεδα, με το Λαϊκό Κόμμα (Partido Popular) του Πάμπλο Κασάδο να φτάνει σε ποσοστό το 16,70% των ψήφων (από 33%), καταλαμβάνοντας την 2η θέση. Οι φιλελεύθεροι «Ciudadanos» (κόμμα Πολιτών) αναδεικνύονται σε τρίτη δύναμη, αυξάνοντας το ποσοστό από 13,1% στο 15,86%. Ακολούθησαν οι Podemos, του Πάμπλο Ιγκλέσιας (αδερφό κόμμα του ΣΥ.ΡΙ.Ζ.Α.), που υπέστησαν καταποντισμό και πιο συγκεκριμένα από το ποσοστό του 21,15% πέφτουν στο απογοητευτικό 14,31%.
Αξίζει να σημειωθεί πως το κόμμα “VOX” του Σαντιάγκο Αβασκάλ, το οποίο λέγεται πως ανήκει στον χώρο της ακροδεξιάς, μπαίνει για πρώτη φορά στην Βουλή με ποσοστό 10,26%. Στις εκλογές του 2016 το παραπάνω κόμμα είχε ποσοστό 0,2% γεγονός που κάνει αισθητή με τον πλέον φανερό τρόπο την άνοδο ακραίων ιδεολογιών και στην Ισπανία.
Μια σύντομη ανάλυση του αποτελέσματος, μας επιτρέπει να διαπιστώσουμε μερικά πράγματα:
- Η Δεξιά της Ισπανίας έχασε το ποσοστό που κατείχε πρώτον, λόγω των αρκετών σκανδάλων εντός του Λαϊκού Κόμματος, δεύτερον λόγω του ότι ο δεξιός χώρος κατέβηκε στις εκλογές μοιρασμένος στα τρία με ωφελούμενους τόσο τους Ciudadianos όσο και το Vox, και τρίτον διότι το Λαϊκό Κόμμα εγκατέλειψε τους κεντρώους ψηφοφόρους του, λόγω των πρακτικών που εφάρμοσε τα τελευταία χρόνια.
- Οι Σοσιαλιστές ήρθαν και πάλι στο προσκήνιο ευνοούμενοι από την παραπάνω κατάσταση, προσελκύοντας δύο εκατομμύρια περισσότερους ψηφοφόρους, πολλοί εκ των οποίω εγκατέλειψαν τους Podemos και στράφηκαν προς το PSOE.
- Ακόμη το Vox, εισέρχεται δυναμικά στο Ισπανικό Κοινοβούλιο, γεγονός που οφείλεται στο κατά βάση ασταθές Ισπανικό πολιτικό σύστημα, που είναι βυθισμένο στη λιτότητα και στη διαφθορά και το κάνει σαφώς πιο ευάλωτο στην ανάδειξη φαινομένων, όπως ο λαϊκισμός και οι ακραίες ιδέες και πρακτικές.
- Η αστάθεια του πολιτικού συστήματος της Ισπανίας δεν μπορεί να καταπολεμηθεί εύκολα, απλώς με μια τυπική αλλαγή κυβέρνησης στην χώρα. Αντίθετα, χρειάζεται μια ουσιαστική ανανέωση του συστήματος εκ θεμελίων.
Λόγω όμως της έλλειψης αυτοδυναμίας, ο Πέδρο Σάντσεθ είναι αναγκασμένος και σχηματίσει κυβέρνηση ζητώντας στήριξη από κάποιο άλλο κόμμα. Τα σενάρια πιθανού συνασπισμού λιγοστεύουν όσο οι σοσιαλιστές προτιμούν να μην συμπεριλάβουν το Unidas Podemos, κλείνοντας την πόρτα σε μια πιθανή συνεργασία. Επίσης, το σενάριο συνεργασίας με τον Ριβέρα του “Ciudadanos” είναι σχεδόν ανέφικτο, αφού από την μια πλευρά ο Ριβέρα, έκανε εκστρατεία υποσχόμενος να «εκδιώξει τον Σάντσεθ από την εξουσία», επειδή «συνθηκολόγησε» με τους Καταλανούς αυτονομιστές και από την άλλη οι υποστηρικτές του Πέδρο Σάντσεθ είναι ξεκάθαρα αντίθετοι με μια τέτοια συνεργασία.
Και καθώς τα περιθώρια συνεργασίας στενεύουν, η ισπανική πολιτική ηγεσία έχει έναν αρκετά μεγάλο κατάλογο προβλημάτων, τα οποία χρήζουν άμεσης επίλυσης, από την κρίση στην Καταλονία —όπου οι αυτονομιστές ηγέτες αποπειράθηκαν να προχωρήσουν σε απόσχιση της επαρχίας το 2017— έως την παύση του δυσεπίλυτου πολιτικού αδιεξόδου που επικρατεί, από τη επιβράδυνση στην ανάπτυξη της οικονομίας έως τα υψηλά ποσοστά της ανυποχώρητης ανεργίας.
Γράφει η Δήμητρα Ευθυμιάδου, γεννημένη το 1998, ούσα προπτυχιακή φοιτήτρια του τμήματος Πολιτικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Politics Today 