Εξέχουσα θέση ανάμεσα στους διεθνείς οργανισμούς, κατέχει ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών ή αλλιώς τα Ηνωμένα Έθνη. Ο Ο.Η.Ε. είναι, όπως προαναφέρθηκε, ένας διεθνής οργανισμός μέσω του οποίου 193 χώρες συνεργάζονται για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια, αναπτύσσουν φιλικές σχέσεις και προωθούν την κοινωνική πρόοδο, την πολιτική ισότητα, τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Βάση για την επίτευξη όλων των παραπάνω είναι η αμοιβαία αποδοχή και τήρηση των κανόνων του Διεθνούς Δικαίου, μεταξύ των κρατών.
Ο όρος «Ηνωμένα Έθνη» επινοήθηκε από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Φραγκλίνο Ρούσβελτ και χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στη «Διακήρυξη των Ηνωμένων Εθνών» της 1ης Ιανουαρίου 1942, όταν, κατά τη διάρκεια του Β ‘Παγκοσμίου Πολέμου, εκπρόσωποι 26 εθνών δεσμεύτηκαν ότι οι κυβερνήσεις τους θα συνεχίσουν να αγωνίζονται μαζί κατά των Δυνάμεων του Άξονα.
Η 24η Οκτωβρίου 1945 αποτελεί την ημέρα ίδρυσης του ΟΗΕ, από 51 χώρες οι οποίες, εξ αρχής δεσμεύτηκαν να διατηρήσουν την ειρήνη μέσα από τη διεθνή συνεργασία. Σήμερα, σχεδόν κάθε έθνος του κόσμου ανήκει στον ΟΗΕ. Η πιο πρόσφατη προσχώρηση στον οργανισμό είναι αυτή του Νοτίου Σουδάν το 2011.
Για να κατανοήσουμε καλύτερα την έννοια ενός διεθνούς οργανισμού, όπως ο Ο.Η.Ε., πρέπει να τον διαχωρίσουμε από το μοντέλο μιας κυβέρνησης ενός κράτους. Ο ΟΗΕ δεν είναι μια παγκόσμια κυβέρνηση και δεν νομοθετεί. Παρέχει, ωστόσο, στα έθνη βοήθεια τόσο για να διαμορφώσουν πολιτικές σε θέματα παγκοσμίου ενδιαφέροντος, όσο και για να διευθετήσουν ή να επιλύσουν διεθνείς συγκρούσεις.
Ένα από τα βασικότερα ζητήματα ενασχόλησης του ΟΗΕ είναι τα Ανθρώπινα Δικαιώματα. Το μεγαλύτερο επίτευγμα του ΟΗΕ τον τομέα αυτόν είναι η Οικουμενική Διακήρυξη για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, που υιοθετήθηκε από τη Γενική Συνέλευση το 1948. Η παραπάνω Διακήρυξη καθορίζει τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις ελευθερίες, για όλες τις γυναίκες και όλους τους άντρες. Κάποια εξ’ αυτών είναι το δικαίωμα στη ζωή, την ελευθερία και την ιθαγένεια, στην ελευθερία της σκέψης, της συνείδησης και της θρησκείας, στην εργασία, στην εκπαίδευση, το δικαίωμα συμμετοχής στη διακυβέρνηση κ.α. Σήμερα, ο ΟΗΕ σε συνεργασία με τα κράτη-μέλη του φροντίζει και επιβλέπει την εφαρμογή των νόμων για τα ανθρώπινα δικαιώματα αλλά και μεριμνάει για τη βελτίωση της προστασίας των δικαιωμάτων αυτών.
Ο ΟΗΕ διαθέτει έξι βασικά όργανα, εκ των οποίων τα 5 έχουν βάση τους την Νέα Υόρκη:
- Γενική Συνέλευση
- Συμβούλιο Ασφαλείας
- Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο
- Συμβούλιο Κηδεμονίας
- Διεθνές Δικαστήριο (που βρίσκεται στη Χάγη)
- Γραμματεία
ΕΙΡΗΝΕΥΤΙΚΕΣ ΑΠΟΣΤΟΛΕΣ ΤΩΝ Η.Ε.
Ο ΟΗΕ έχει αναλάβει πολυσύνθετες επιχειρήσεις στον τομέα της επίτευξης και διατήρησης της ειρήνης όπως και στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας. Επίσης έχει εργαστεί τόσο για να προλάβει το ξέσπασμα συγκρούσεων όσο και για να αντιμετωπίσει τη ρίζα της αιτίας της σύγκρουσης. Έχουν λοιπόν πραγματοποιηθεί δεκάδες Ειρηνευτικές αποστολές. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με στοιχεία των Η.Ε. (τελευταία ενημέρωση 2014) οι ειρηνευτικές επιχειρήσεις, που έχουν λάβει χώρα από το 1948 έως σήμερα ανέρχονται στις 69, ενώ τρέχουσες είναι 16.
Κάποιες από τις πιο γνωστές ειρηνευτικές αποστολές είναι οι παρακάτω:
- Οργάνωση του ΟΗΕ για την Επόπτευση της Εκεχειρίας, από το Μάιο του 1948 στη Μέση Ανατολή
- Ειρηνευτική Δύναμη του ΟΗΕ στην Κύπρο, από το Μάρτιο του 1964
- Δύναμη του ΟΗΕ για την Επόπτευση της Απεμπλοκής, από τον Ιούνιο του 1974 στη Συρία
- Μεταβατική Διοικητική Αποστολή του ΟΗΕ στο Κοσσυφοπέδιο, από τον Ιούνιο του 1999
- Προσωρινή Δύναμη του ΟΗΕ στο Λίβανο, από τον Μάρτιο του 1978
Το Σεπτέμβριο του 2005, τα μέλη του ΟΗΕ συναντήθηκαν στη Νέα Υόρκη, αφενός, για να εορτάσουν τα 60 χρόνια από την ίδρυση του Οργανισμού και, αφετέρου, για να λάβουν αποφάσεις με στόχο την υλοποίηση του συλλογικού οράματος της Διακήρυξης της Χιλιετίας, που υιοθετήθηκε το Σεπτέμβριο του 2000. Τότε, τα κράτη-μέλη έθεσαν μετρήσιμους στόχους, για όλους τους τομείς δράσης του ΟΗΕ και για το σκοπό αυτό, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ παρουσίασε μια σειρά προτάσεων για αλλαγές, προκειμένου να επιτευχθεί ό,τι είναι δυνατόν καλύτερο.
Τέλος, οφείλει κανείς να αναφερθεί στην φιλόδοξη ατζέντα του ΟΗΕ για την βιώσιμη ανάπτυξη και στους 17 της στόχους ( Sustainable Development Goals) που ενσωματώνουν και τις τρεις διαστάσεις της βιώσιμης ανάπτυξης – κοινωνική, περιβαλλοντική, οικονομική. Η Ατζέντα για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη, υιοθετήθηκε στο πλαίσιο της 70ης Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών στις 25 Σεπτεμβρίου 2015. Οι στόχοι είναι παγκόσμιου χαρακτήρα και γενικής εφαρμογής με χρονοδιάγραμμα υλοποίησης έως το 2030. Δημιουργούν δεσμεύσεις υλοποίησης για όλες τις χώρες, ανεπτυγμένες και αναπτυσσόμενες, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές εθνικές και πολιτισμικές πραγματικότητες, επίπεδα ανάπτυξης, εθνικές πολιτικές και προτεραιότητες.
Ακολουθούν οι 17 στόχοι στους οποίους συμφώνησαν 193 χώρες για το 2030:
- Μηδενική φτώχεια
- Μηδενική πείνα
- Καλή υγεία και ευημερία
- Ποιοτική εκπαίδευση
- Ισότητα των φύλων
- Καθαρό νερό και αποχέτευση
- Φτηνή και καθαρή ενέργεια
- Αξιοπρεπής εργασία και οικονομική ανάπτυξη
- Βιομηχανία, καινοτομία και υποδομές
- Λιγότερες ανισότητες
- Βιώσιμες πόλεις και κοινότητες
- Υπεύθυνη κατανάλωση και παραγωγή
- Δράση για το κλίμα
- Ζωή στο νερό
- Ζωή στη στεριά
- Ειρήνη, δικαιοσύνη και ισχυροί θεσμοί
- Συνεργασία για τους στόχους
πηγή: https://www.unric.org
Γράφει η Δήμητρα Ευθυμιάδου, γεννημένη το 1998, ούσα προπτυχιακή φοιτήτρια του τμήματος Πολιτικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Politics Today 